Quy định an toàn thiết bị nâng: Nguyên tắc an toàn khi sử dụng

Thiết bị nâng hạ đóng vai trò quan trọng trong sản xuất công nghiệp. Việc tuân thủ các quy định an toàn thiết bị nâng không còn là lựa chọn, mà là trách nhiệm bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp và người lao động. Trong bài viết này, Định Châu sẽ cung cấp thông tin chi tiết về quy chuẩn an toàn thiết bị nâng quan trọng để vận hành an toàn, hiệu quả.

 

Tuân thủ quy định an toàn thiết bị nâng để đảm bảo an toàn khi vận hành máy

 

Thiết bị nâng bao gồm những gì?

Thiết bị nâng là nhóm máy móc, công cụ vô cùng đa dạng, được phân loại dựa trên nguyên lý hoạt động, mục đích sử dụng cũng như tải trọng làm việc. Dưới đây là các loại thiết bị nâng phổ biến nhất hiện nay:

• Pa lăng: Có hai dòng chính: pa lăng xích kéo tay và pa lăng xích điện. Pa lăng xích kéo tay có thiết kế nhỏ gọn, phù hợp để nâng hạ các vật có trọng tải trung bình, không gây nhiều tiếng ồn khi hoạt động. Trong khi đó, pa lăng xích điện sử dụng nguồn điện để thực hiện việc nâng hạ, mang lại hiệu quả nhanh chóng và dễ sử dụng.
• Xe nâng: Gồm xe nâng tay, xe nâng tay cao và xe nâng điện. Xe nâng tay thủy lực được dùng để di chuyển và nâng hạ pallet trong kho xưởng. Xe nâng tay cao có khả năng nâng hàng lên tới độ cao khoảng 1,6 mét, rất hữu ích khi cần lấy hoặc xếp pallet từ container xuống kho. Trong khi đó, xe nâng điện cho phép nâng hạ và di chuyển hàng hóa một cách linh hoạt, ít tốn sức lao động.
• Bàn nâng: Bàn nâng thủy lực hoạt động dựa trên nguyên lý truyền lực qua chất lỏng để nâng hoặc hạ hàng hóa, với có nhiều mức tải trọng, ví dụ 500kg, 1000kg hoặc 2000kg.
• Sàn nâng (Dock Leveler): Là thiết bị chuyên dùng để kết nối khoảng cách chênh lệch giữa sàn kho và thùng xe vận tải, giúp xe nâng hoặc các phương tiện bốc dỡ ra vào container dễ dàng và an toàn.
• Cần trục, cầu trục, cổng trục: Là các thiết bị xuất hiện trong các nhà máy lớn, khu công nghiệp hoặc cảng biển. Chúng được thiết kế để nâng và di chuyển những kiện hàng có tải trọng lớn và cần đưa lên những độ cao đáng kể.
• Các thiết bị nâng khác: Bên cạnh các loại kể trên, còn rất nhiều thiết bị nâng chuyên biệt như thiết bị nâng hạ bằng hút chân không, tay nâng trợ lực, hay các loại xe đẩy nâng hạ điện.

 

Thiết bị nâng được phân loại dựa trên nguyên lý hoạt động và mục đích sử dụng

 

Nguyên nhân gây tai nạn lao động khi sử dụng thiết bị nâng

Mặc dù đóng vai trò vô cùng quan trọng trong công tác vận chuyển, xếp dỡ hàng hóa, các thiết bị nâng hạ luôn tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm nếu người vận hành không tuân thủ đúng các nguyên tắc an toàn. Các nguyên nhân dẫn đến tai nạn lao động khi sử dụng thiết bị nâng có thể kể đến như sau:

 

Thiết bị hư hỏng

Thiết bị hư hỏng là nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn lao động khi sử dụng thiết bị nâng hạ. Cụ thể:

• Nhiều bộ phận, chi tiết cấu tạo của thiết bị có thể bị biến dạng nghiêm trọng như cong vênh, méo móp, rạn nứt hoặc thậm chí đứt gãy, làm tăng nguy cơ sự cố trong quá trình sử dụng.
• Hỏng hóc ở hộp số khiến tốc độ vận hành không chính xác, gây khó khăn trong thao tác điều khiển và làm tăng khả năng xảy ra tai nạn.
• Hệ thống phanh bị mài mòn, làm suy giảm mômen phanh khiến lực hãm không đủ để dừng thiết bị an toàn.

 

Thiết bị mất ổn định

Sự mất ổn định là một trong những nguyên nhân nghiêm trọng dẫn tới tai nạn lao động, bắt nguồn từ những yếu tố như:

• Thiết bị đặt trên nền móng không vững chắc hoặc trên nền đất dốc vượt quá góc nghiêng cho phép, dẫn đến nguy cơ bị lật đổ.
  Vận hành nâng tải vượt quá trọng tải cho phép, làm tăng mômen lật, dễ gây mất cân bằng.
• Vi phạm tốc độ di chuyển của thiết bị, hoặc thực hiện các thao tác nâng hạ, quay cần đột ngột, tạo ra các mômen quán tính và lực ly tâm lớn, khiến thiết bị dễ bị lật, đặc biệt trong lúc phanh gấp hoặc chuyển hướng đột ngột.
• Chịu tác động từ ngoại lực lớn như bị xô đẩy bởi các phương tiện khác, va chạm trong môi trường làm việc, hoặc vận hành trong điều kiện gió mạnh (cấp 6 trở lên), đặc biệt nguy hiểm với các thiết bị như cần trục tháp.

 

Sự cố về điện

Với các thiết bị nâng dùng điện, những sự cố về điện cũng là nguyên nhân phổ biến gây tai nạn lao động:

• Điện có thể rò rỉ ra các bộ phận kết cấu kim loại của thiết bị nếu chất cách điện bị hư hỏng. Trong khi đó, thiết bị lại không được thực hiện nối đất hoặc nối không bảo vệ, dẫn tới nguy cơ điện giật cho người vận hành.
• Thiết bị nâng có thể đè lên dây điện đặt dưới đất hoặc va chạm với dây điện trên không, đặc biệt khi di chuyển trong phạm vi nguy hiểm.

 

Thiếu các thiết bị an toàn

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua nhưng cực kỳ quan trọng là thiếu các thiết bị an toàn. Tai nạn có thể xảy ra tại:

• Vùng nguy hiểm xung quanh các cơ cấu truyền động như giữa dây cáp, xích và tang tời hoặc puli ròng rọc; giữa xích và bánh răng; giữa dây đai truyền động (dây curoa) và trục quay; hay giữa hai bánh răng. Đây đều là những vị trí dễ cuốn, kẹp vào quần áo hoặc các bộ phận cơ thể (tóc, tay, chân), gây ra những tai nạn nghiêm trọng.
• Khu vực xung quanh thiết bị nâng, nơi các bộ phận chuyển động như bệ quay, tay cần có thể va đập vào người lao động, hoặc tải trọng đang được nâng có thể rơi xuống, gây chấn thương cho những người đang làm việc bên dưới trong tầm hoạt động của thiết bị.

 

Tai nạn có thể xảy ra nếu thiếu các thiết bị an toàn

 

Những quy định an toàn thiết bị nâng cần nắm rõ

Khi sử dụng thiết bị nâng hạ, người vận hành không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn thiết bị nâng hạ. Dưới đây là những quy định quan trọng:

 

Đăng ký và kiểm định thiết bị

Thiết bị nâng chỉ được phép đưa vào vận hành sau khi đã được kiểm định kỹ thuật an toàn và đăng ký sử dụng theo quy định tại Thông tư 06/2013/TT-BLĐTBXH do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành. Thông tư này quy định và hướng dẫn chi tiết về thủ tục đăng ký, kiểm định các loại máy móc, thiết bị, vật tư và các chất có yêu cầu về an toàn lao động.

Đặc biệt, trong trường hợp thiết bị nâng được di chuyển đến vị trí làm việc mới hoặc có thay đổi về cơ cấu nâng, cần trục, toàn bộ thiết bị phải được khám nghiệm kỹ thuật lại sau khi lắp dựng xong để đảm bảo an toàn trước khi đưa vào sử dụng.

 

Thiết bị nâng cần được đăng ký và kiểm định an toàn trước khi đưa vào vận hành

 

Người điều khiển phải có giấy chứng nhận và kinh nghiệm

Người trực tiếp điều khiển thiết bị nâng bắt buộc phải là công nhân đã qua đào tạo bài bản, được cấp bằng hoặc giấy chứng nhận điều khiển thiết bị phù hợp với chủng loại máy móc mà họ vận hành. Đồng thời, họ phải được huấn luyện chuyên sâu về an toàn thiết bị nâng, được cấp chứng chỉ an toàn và có quyết định phân công chính thức bằng văn bản từ đơn vị sử dụng lao động.

 

Sử dụng đúng công năng thiết bị

Chỉ được phép sử dụng thiết bị nâng đúng mục đích, không tự ý thay đổi công năng hoặc vận hành vượt quá tải trọng tối đa mà nhà sản xuất quy định.

 

Chỉ sử dụng thiết bị nâng khi đảm bảo an toàn

Theo quy định tại tiểu mục 3.6, Mục 3 của QCVN 7:2012/BLĐTBXH về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia an toàn đối với thiết bị nâng, người sử dụng chỉ được phép vận hành thiết bị khi mọi điều kiện an toàn được đảm bảo đầy đủ. Một số quy định bao gồm:

• Tình trạng kỹ thuật tốt: Chỉ sử dụng thiết bị nâng đang trong tình trạng kỹ thuật đảm bảo, đã được kiểm định an toàn đạt yêu cầu. Tuyệt đối không vận hành thiết bị khi phát hiện hư hỏng ở các chi tiết hoặc bộ phận quan trọng.
• Đúng đặc tính kỹ thuật: Thiết bị nâng phải được bố trí làm việc phù hợp với đặc tính kỹ thuật và trọng tải tối đa mà nhà sản xuất đã quy định.
• Đảm bảo ánh sáng và điều kiện an toàn: Khu vực nâng hạ, di chuyển tải phải có đủ ánh sáng và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn cần thiết để đảm bảo an toàn cho người và thiết bị.
• Bố trí đủ nhân lực: Tùy thuộc vào điều kiện làm việc cụ thể, mỗi thiết bị nâng phải được bố trí đủ số lượng công nhân vận hành, nhưng tối thiểu không được ít hơn hai người.
• Áp dụng biện pháp an toàn: Luôn phải có các biện pháp bảo đảm an toàn cho con người, vật tư, thiết bị và công trình nằm trong phạm vi hoạt động của thiết bị nâng.

 

Tuân thủ các quy định an toàn thiết bị nâng giúp hạn chế tối đa rủi ro tai nạn

 

Việc nắm vững và áp dụng đúng các quy định an toàn thiết bị nâng chính là chìa khóa để vận hành thiết bị nâng an toàn, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hiệu quả sản xuất. Nếu bạn đang tìm kiếm các thiết bị nâng chất lượng, hãy liên hệ ngay Định Châu – đơn vị đồng hành đáng tin cậy, giúp bạn an tâm trong mọi giải pháp nâng hạ.

 

>>> Tham khảo bài viết: Cầu Nâng Ô Tô Giá Rẻ Chất Lượng